Dava açıldıktan sonra bilirkişi raporu, keşif veya dosyaya sunulan diğer deliller sonucunda talep edilen miktarın artırılması gerekebilir. Dava değerinin ıslah yoluyla yükseltilmesi hâlinde, artırılan bölüm üzerinden eksik nispi harcın tamamlanması gerekir.
Aşağıdaki ıslah harcı hesaplama aracına toplam dava değerini değil, mevcut talebinize eklemek istediğiniz miktarı giriniz. Araç, 2026 yılı nispi karar ve ilam harcı oranını esas alarak tahmini peşin harcı hesaplar.
2026 Islah Harcı Hesaplama Aracı
Hesaplama sonucunun bilgilendirme amaçlı olduğunu unutmayınız. Mahkemece tahakkuk ettirilecek kesin tutar; dava türüne, daha önce yatırılmış harca, muafiyetlere ve dosyanın özelliklerine göre değişebilir.
Islah Nedir?
Islah, davanın taraflarından birinin daha önce gerçekleştirdiği usul işlemini tamamen veya kısmen düzeltmesine imkân veren hukuki bir kurumdur. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 176 ila 182. maddelerinde düzenlenmiştir.
Islah sayesinde taraf, karşı tarafın onayını almak zorunda kalmadan kendi usul işlemlerinde değişiklik yapabilir. Bununla birlikte her taraf aynı davada yalnızca bir defa ıslah hakkını kullanabilir. Bu nedenle ıslahın kapsamı ve zamanı belirlenirken sonraki aşamalarda ortaya çıkabilecek ihtiyaçların da dikkate alınması önemlidir.
Dava dilekçesinin bütünüyle yenilenmesi tam ıslah, yalnızca belirli bir talebin veya işlemin değiştirilmesi ise kısmi ıslah olarak adlandırılır. Dava değerinin artırılması çoğunlukla kısmi ıslah yoluyla gerçekleştirilir.
Islah Harcı Nedir?
Mevzuatta “ıslah harcı” adıyla bağımsız bir harç türü bulunmamaktadır. Uygulamada bu ifade, dava konusunun parasal değerinin artırılması nedeniyle tamamlanması gereken peşin nispi karar ve ilam harcını anlatmak için kullanılır.
Konusu para ile ölçülebilen davalarda nispi karar ve ilam harcı, hüküm altına alınan değer üzerinden hesaplanır. Dava değeri ıslahla artırıldığında, artırılan bölüm için de gerekli peşin harcın yatırılması gerekir.
2026 yılında genel nispi karar ve ilam harcı oranı binde 68,31’dir. Kural olarak bu tutarın dörtte biri peşin alınır.
Islah Harcı Nasıl Hesaplanır?
Standart hesaplama formülü şöyledir:
Artırılan tutar × 68,31 ÷ 1.000 ÷ 4
Aynı formül ondalık oranla şu şekilde yazılabilir:
Artırılan tutar × 0,0170775
Ölüm veya bedensel zarar nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davalarında peşin harç oranı dörtte bir yerine yirmide bir olarak uygulanır. Bu tür davalar için kullanılacak formül şöyledir:
Artırılan tutar × 68,31 ÷ 1.000 ÷ 20
Hesaplama aracı yalnızca artırılan bölüm için ortaya çıkabilecek tahmini peşin harcı gösterir. Başvurma harcı, gider avansı, bilirkişi ücreti, keşif gideri ve diğer yargılama masrafları sonuca dahil değildir.
Örnek Islah Harcı Hesaplaması
Kentsel dönüşüm kapsamında yürütülen bir inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasının başlangıçta 50.000 TL üzerinden açıldığını düşünelim. Bilirkişi incelemesi sonucunda eksik ve ayıplı işlerden doğan toplam zararın 350.000 TL olduğu belirlenmiş olsun.
Bu durumda hesaplama şu şekilde yapılır:
- İlk talep: 50.000 TL
- Yeni talep: 350.000 TL
- Artırılan miktar: 300.000 TL
- Toplam nispi harç karşılığı: 300.000 × 68,31 ÷ 1.000 = 20.493 TL
- Peşin yatırılacak dörtte birlik bölüm: 20.493 ÷ 4 = 5.123,25 TL
Bu örnekte artırılan 300.000 TL için hesaplanan tahmini ıslah harcı 5.123,25 TL’dir.
Hesaplama Aracına Hangi Tutar Girilmelidir?
Araca yeni talebin tamamı değil, önceki taleple yeni talep arasındaki fark yazılmalıdır.
Örneğin dava 100.000 TL üzerinden açılmış ve talep 600.000 TL’ye çıkarılacaksa araca 600.000 TL değil, artırılan 500.000 TL girilmelidir.
Formül şu şekildedir:
Yeni talep − mevcut talep = harca esas artırılan tutar
Yanlışlıkla toplam dava değerinin girilmesi, ödenecek harcın olduğundan yüksek hesaplanmasına neden olabilir.
Kentsel Dönüşüm Uyuşmazlıklarında Islah
Kentsel dönüşüm ve taşınmaz hukukundan kaynaklanan davalarda zararın gerçek miktarı çoğu zaman bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Bu nedenle dava açılırken gösterilen talep ile yargılama sırasında tespit edilen zarar arasında fark ortaya çıkabilir.
Islah veya talep artırımı özellikle şu uyuşmazlıklarda gündeme gelebilir:
- Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinden kaynaklanan tazminat talepleri
- Yüklenicinin eksik veya ayıplı işlerinden doğan zararlar
- İnşaatın geç teslimi nedeniyle talep edilen kira kaybı
- Haksız kullanım ve ecrimisil alacakları
- Taşınmazın değer kaybından kaynaklanan talepler
- Sözleşmenin feshi nedeniyle istenen zarar ve alacaklar
- Tapu iptali ve tescil talepleriyle birlikte ileri sürülen parasal istemler
Her uyuşmazlıkta ıslah yapılması zorunlu değildir. Davanın kısmi dava mı yoksa belirsiz alacak davası mı olduğu, karşı tarafın talep değişikliğine açık muvafakat verip vermediği ve yargılamanın bulunduğu aşama birlikte değerlendirilmelidir.
Islah Ne Zamana Kadar Yapılabilir?
Islah, kural olarak tahkikat sona erinceye kadar yapılabilir. Mahkeme tahkikatın bittiğini açıkladıktan sonra artık ıslah yoluna başvurulamaz.
Bölge adliye mahkemesinin kaldırma veya Yargıtayın bozma kararından sonra dosya ilk derece mahkemesine gönderilmiş ve mahkeme yeniden tahkikata ilişkin işlem yapmışsa, tahkikat tamamlanıncaya kadar ıslah yapılması mümkün olabilir. Bununla birlikte bozma kararına uyulmasıyla meydana gelen hukuki durum ıslah yoluyla ortadan kaldırılamaz.
Islah yazılı dilekçeyle veya duruşmada sözlü beyanla yapılabilir. Dava değerinin artırılması söz konusu olduğunda yeni talebin, artırılan miktarın ve faiz isteminin açıkça gösterildiği yazılı bir dilekçe sunulması uygulamada daha güvenli bir yöntemdir.
Tam Islah ve Kısmi Islah Arasındaki Fark
Tam ıslahta, dava dilekçesinden itibaren gerçekleştirilen usul işlemlerinin yenilenmesi amaçlanır. Tam ıslah yapan tarafın, ıslah beyanından itibaren bir hafta içinde yeni dava dilekçesini sunması gerekir. Bu süre içinde yeni dilekçe verilmezse ıslah hakkı kullanılmış sayılır ve dava eski hâliyle devam eder.
Kısmi ıslahta ise yalnızca açıkça belirtilen usul işlemi değiştirilir. Dava değerinin yükseltilmesi, talep sonucunun belirli bir bölümünün düzeltilmesi veya bazı vakıaların tamamlanması kısmi ıslaha örnek gösterilebilir.
Kısmi Dava ile Belirsiz Alacak Davasında Talep Artırımı
Kısmi davada davacı, alacağının yalnızca belirli bir bölümünü dava konusu yapar. Sonradan kalan bölümün talep edilmesi çoğunlukla ıslah veya karşı tarafın açık muvafakati yoluyla gerçekleştirilir.
Belirsiz alacak davasında ise alacağın miktarı dava açılırken tam olarak belirlenememektedir. Alacağın miktarı bilirkişi incelemesi veya yargılama sırasında ortaya çıktığında HMK’nin 107. maddesi kapsamında talep artırılabilir. Bu işlem teknik anlamda her zaman ıslah sayılmaz ve bir defalık ıslah hakkından farklı sonuçlar doğurabilir.
Her iki durumda da dava değerinin artması nedeniyle tamamlanması gereken harç gündeme gelebilir. Dava türünün yanlış nitelendirilmesi zamanaşımı, faiz ve usulî kazanılmış hak bakımından önemli sonuçlar doğurabileceğinden somut dosya üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.
Islah Harcı Ödenmezse Ne Olur?
492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 32. maddesi uyarınca, yargı işlemlerine ilişkin harçlar ödenmedikçe harca bağlı sonraki işlemler yapılamaz.
Dava değeri artırıldığı hâlde gerekli harç yatırılmamışsa mahkeme eksikliğin tamamlanması için süre verebilir. Verilen süre içinde harcın yatırılmaması, artırılan talebin dikkate alınmamasına ve önemli usulî hak kayıplarına yol açabilir.
Islah dilekçesi hazırlanırken artırılan tutarın doğru belirlenmesi, harcın süresinde yatırılması ve ödeme belgesinin dosyaya sunulması gerekir.
İdari Yargıda Dava Miktarı Artırılabilir mi?
İdari yargıda hukuk yargılamasındaki genel ıslah kurumu uygulanmaz. Bununla birlikte tam yargı davalarında dava dilekçesinde gösterilen miktar, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 16. maddesi uyarınca nihai karar verilinceye kadar bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir.
Artırılan miktar üzerinden gerekli harç yatırılır ve talep artırım dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilir. Bu işlem uygulamada zaman zaman “idari yargıda ıslah” olarak adlandırılsa da hukuki dayanağı özel bir talep artırım düzenlemesidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Islah harcı hangi tutar üzerinden hesaplanır?
Harç, toplam dava değeri üzerinden yeniden hesaplanmaz. Mevcut talebe eklenecek net artış miktarı esas alınır.
2026 yılında ıslah harcı oranı nedir?
Genel hesaplamada artırılan tutarın binde 68,31’i bulunur ve bunun dörtte biri peşin harç olarak hesaplanır. Bu oran artırılan tutarın yaklaşık yüzde 1,70775’ine karşılık gelir.
Islah harcında asgari tutar var mıdır?
2026 tarifesinde nispi karar ve ilam harçları için genel asgari tutar 732 TL’dir. Ancak devam eden bir davada yalnızca artırılan kısım için tamamlanacak ek harç belirlenirken daha önce yatırılmış harç da dikkate alınabilir. Bu nedenle hesaplama sonucuna koşulsuz biçimde 732 TL alt sınırı uygulanmamalı; mahkemenin tahakkuk kaydı kontrol edilmelidir.
Bir davada kaç defa ıslah yapılabilir?
HMK’nin 176. maddesi uyarınca taraflardan her biri aynı davada yalnızca bir defa ıslah yoluna başvurabilir.
Islah için karşı tarafın onayı gerekir mi?
Hayır. Usulüne uygun ve süresinde yapılan ıslah, karşı tarafın veya mahkemenin kabulüne bağlı değildir. Ancak ıslahın kanuni şartlara uygun olup olmadığı mahkeme tarafından değerlendirilir.
Islah harcı nereye yatırılır?
Harç, dosyanın bulunduğu mahkemenin veznesine veya dosyada kullanılabilen UYAP ödeme kanalları üzerinden yatırılabilir. Ödeme sonrasında makbuzun ilgili dosyayla eşleştirildiği kontrol edilmelidir.
Hesaplama aracındaki sonuç kesin midir?
Hayır. Araç yalnızca genel formüle göre tahmini peşin harcı gösterir. Dava türü, harç muafiyeti, daha önce yapılan ödemeler ve mahkemenin tahakkuk işlemleri kesin tutarı değiştirebilir.
Hukuki Bilgilendirme
Bu sayfadaki hesaplama aracı ve açıklamalar genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Hesaplama sonucu hukuki görüş, kesin harç tahakkuku veya avukatlık hizmeti niteliğinde değildir. Islah ve talep artırımı; zamanaşımı, faiz başlangıcı ve usulî haklar üzerinde önemli sonuçlar doğurabileceğinden işlem yapılmadan önce dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi tavsiye edilir.